Iedereen die regelmatig sport, traint voor prestaties of gewoon fit wil blijven, heeft zich weleens afgevraagd: wanneer bereik je eigenlijk je fysieke hoogtepunt? Nieuwe wetenschappelijke inzichten geven ons een genuanceerd beeld dat verder gaat dan de klassieke mythe van een piek in de late twintig of vroege dertig.

Een langdurige studie, uitgevoerd door onderzoekers van het Karolinska Institutet in Zweden, volgde bijna 50 jaar lang honderden mensen, van hun adolescentie tot hun vroege zestiger jaren, om veranderingen in kracht, uithoudingsvermogen en fysieke capaciteit in kaart te brengen. De resultaten zijn zonder meer fascinerend en relevant voor iedereen die serieus bezig is met gezondheid en prestaties. 

De fysieke piek komt eerder dan je denkt

Wat deze 47-jarige longitudinale studie laat zien, is dat fysieke vermogens zoals aerobe capaciteit en spieruithoudingsvermogen gemiddeld tussen ongeveer 26 en 36 jaar hun hoogtepunt bereiken en daarna geleidelijk beginnen af te nemen. 

Dat betekent niet dat je op je 35ste per se “verloren bent” qua fitheid – maar het natuurlijke biologische proces van achteruitgang begint vaak eerder dan veel mensen verwachten. En die afname versnelt naarmate je ouder wordt, met een cumulatief dalend vermogen van tot wel 30-48 % rond je 60ste vergeleken met je piekjaar. 

Trainen helpt, maar verandert het tempo van de daling

Een van de meest bemoedigende uitkomsten van de studie is dat lichaamsbeweging op elke leeftijd waarde heeft. Mensen die actief waren als tiener en jongvolwassene behielden over de hele meetperiode een hogere fysieke capaciteit. Maar zelfs deelnemers die pas op latere leeftijd actief begonnen te trainen zagen gemiddeld zo’n 5-10 % verbetering in hun fysieke prestaties. 

Dit betekent dat het nooit te laat is om te beginnen met bewegen. En dat consistent trainen je helpt om de natuurlijke leeftijdsgerelateerde daling van kracht en uithoudingsvermogen te vertragen. Ook al kun je het niet volledig stoppen. 

Meer dan spieren alleen

Hoewel de studie vooral focust op fysieke capaciteit, past deze bevinding in een bredere trend binnen de wetenschap: biologische veroudering is een geleidelijk proces dat al vroeg kan beginnen, en beïnvloedt niet alleen je spieren, maar ook cardiovasculaire gezondheid, herstelcapaciteit en functionele prestaties in het dagelijks leven. 

Wat betekent dit voor jou?

Voor lezers van Menquiry – of je nu een fanatieke sporter bent, een weekend-atleet, of gewoon fitter wilt blijven na je dertigste – zijn er een paar duidelijke lessen:

• Begin vroeg, maar blijf bewegen als je ouder wordt
  Actieve mensen behouden significant hogere fysieke vermogens dan inactieven. 
• Fysieke piek ≠ einde van vooruitgang
  De piek ligt gemiddeld in je midden dertiger jaren, maar verbetering en prestatie is mogelijk op iedere leeftijd. 
• Focus op consistentie
  Regelmatige training – of dat nu kracht, uithoudingsvermogen of mobiliteit is – maakt een meetbaar verschil in hoe je lichaam functioneert naarmate je ouder wordt. 

Kortom: je fysieke piek zegt iets over het maximale wat je lichaam biologisch gezien waarschijnlijk bereikt, maar zegt niets over hoe sterk, fit of gezond je kunt blijven na die piek. Met de juiste inzet en gewoonten bepaal je zelf hoe je lichaam er later uitziet. Niet je geboortedatum.

Bronnen

• ScienceAlert – 47-Year Study Reveals the Age We Hit Our Physical Peak
• Karolinska Institutet – Longitudinaal onderzoek naar fysieke capaciteit en veroudering